Ενημέρωση ηλικιωμένων στα ΚΑΠΗ του Παλαιού Φαλήρου για τηλεφωνικές απάτες και διαρρήξεις από το «ελληνικό FBI»
Στελέχη της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος παρουσίασαν πραγματικές περιπτώσεις εξαπάτησης και έδωσαν πρακτικές συμβουλές προστασίας στους ηλικιωμένους, στο πλαίσιο δράσεων του Δήμου Παλαιού Φαλήρου.
Στα θρανία κάθισαν οι ηλικιωμένοι του Παλαιού Φαλήρου, προκειμένου να ενημερωθούν για τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να προστατευτούν από τηλεφωνικές απάτες και κλοπές. Στελέχη του Τμήματος Εγκλημάτων κατά Ιδιοκτησίας της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ., γνωστής και ως «ελληνικό FBI», επισκέφθηκαν τα ΚΑΠΗ της πόλης, μεταφέροντας πραγματικά περιστατικά που έχουν απασχολήσει τις αστυνομικές αρχές και δίνοντας χρήσιμες οδηγίες πρόληψης.
Οι ενημερωτικές συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με τον Δήμο Παλαιού Φαλήρου, την Τρίτη στο Α΄ ΚΑΠΗ και την Τετάρτη στο Γ΄ ΚΑΠΗ. Στη δεύτερη συνάντηση συμμετείχαν περίπου 40 ηλικιωμένοι, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν αναλυτική παρουσίαση και να θέσουν ερωτήματα στους αστυνομικούς.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι συνηθέστερες μέθοδοι εξαπάτησης, όπως οι επιτήδειοι που εμφανίζονται ως λογιστές, υπάλληλοι του ΔΕΔΔΗΕ και του ΟΤΕ ή ακόμη και αστυνομικοί, αλλά και οι διαρρήκτες που χτυπούν κουδούνια για να διαπιστώσουν εάν υπάρχουν ένοικοι σε ένα σπίτι.
Τα πρώτα 15 δευτερόλεπτα μιας κλήσης μπορεί να είναι καθοριστικά
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις τηλεφωνικές απάτες, με τους αστυνομικούς να παρουσιάζουν ηχητικά αποσπάσματα από πραγματικές συνομιλίες που καταγράφηκαν στο πλαίσιο νόμιμων αστυνομικών επισυνδέσεων.
Όπως επισήμαναν, τα πρώτα 15 δευτερόλεπτα μιας τηλεφωνικής κλήσης είναι ιδιαίτερα κρίσιμα, καθώς εκεί οι απατεώνες προσπαθούν να αποκτήσουν τον έλεγχο της συνομιλίας και να προκαλέσουν πανικό στο υποψήφιο θύμα.
Ανάμεσα στα περιστατικά που παρουσιάστηκαν ήταν περιπτώσεις δραστών που ισχυρίζονταν ότι εκπροσωπούν την ΑΑΔΕ και ότι ένα drone που πετά πάνω από το σπίτι μπορεί να εντοπίσει αδήλωτα χρήματα ή ακόμη και ότι τα κοσμήματα κινδυνεύουν να λιώσουν εξαιτίας ραδιενέργειας.
Οι αστυνομικοί εξήγησαν επίσης ότι οι μέθοδοι εξαπάτησης εξελίσσονται διαρκώς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η πρώτη κλήση είναι σκόπιμα εμφανής ως απόπειρα απάτης, ώστε στη συνέχεια να ακολουθήσει δεύτερη επικοινωνία από συνεργό, ο οποίος παρουσιάζεται ως αστυνομικός που δήθεν ενημερώθηκε για το περιστατικό και επιχειρεί να βοηθήσει το θύμα.
Άλλη πρακτική είναι η ταυτόχρονη επικοινωνία τόσο στο σταθερό όσο και στο κινητό τηλέφωνο, με στόχο να αποκλειστεί κάθε δυνατότητα του ηλικιωμένου να επικοινωνήσει με συγγενείς του και να επιβεβαιώσει όσα του μεταφέρουν οι δράστες. Συχνά το πρόσχημα αφορά κάποιο ατύχημα ή οικονομική οφειλή παιδιού ή εγγονιού.
Πώς χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη στις απάτες
Ειδική αναφορά έγινε και στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς πλέον οι απατεώνες μπορούν να μιμηθούν ακόμη και τη φωνή συγγενικών προσώπων. Όπως εξήγησαν τα στελέχη της ΕΛ.ΑΣ., οι δράστες μπορούν να αξιοποιήσουν ηχητικά αποσπάσματα από βίντεο που έχουν δημοσιευτεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από μέλη της οικογένειας ενός ηλικιωμένου, προκειμένου να δημιουργήσουν μια πειστική τηλεφωνική συνομιλία.
Η οδηγία των αστυνομικών ήταν σαφής: όταν κάποιος δεχθεί κλήση από άγνωστο αριθμό και ο συνομιλητής ισχυριστεί ότι είναι το παιδί ή το εγγόνι του, θα πρέπει να κλείσει το τηλέφωνο και να καλέσει ο ίδιος τον πραγματικό αριθμό του συγγενικού του προσώπου, ώστε να επιβεβαιώσει την πληροφορία.
Παράλληλα, σε κάθε ύποπτη επικοινωνία οι ηλικιωμένοι καλούνται να διακόπτουν αμέσως την κλήση, ακόμη κι αν έχουν αναστατωθεί από όσα άκουσαν, και να επικοινωνούν με τα παιδιά, τα εγγόνια ή άλλο έμπιστο συγγενικό πρόσωπο.
«Δεν θα σας ζητήσει κανείς να βάλετε χρυσαφικά σε αλουμινόχαρτο. Δεν είναι φυσιολογικό», ήταν μία από τις χαρακτηριστικές επισημάνσεις των αστυνομικών. Οι παρευρισκόμενοι προτράπηκαν, επίσης, να ενημερώνουν το τοπικό αστυνομικό τμήμα για τους αριθμούς από τους οποίους δέχονται ύποπτες κλήσεις.
Συμβουλές προστασίας από διαρρήξεις και κλοπές
Η ενημέρωση στα ΚΑΠΗ δεν περιορίστηκε στις τηλεφωνικές απάτες, αλλά επεκτάθηκε και στην προστασία των κατοικιών από διαρρήξεις.
Οι αστυνομικοί εξήγησαν ότι μία από τις συνηθισμένες πρακτικές των διαρρηκτών είναι να χτυπούν τα κουδούνια των σπιτιών, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν βρίσκεται κάποιος μέσα. Για τον λόγο αυτό, συνέστησαν στους ηλικιωμένους να είναι παρατηρητικοί και να δίνουν προσοχή σε ύποπτες κινήσεις ή αντικείμενα που ενδεχομένως αφήνουν πίσω τους οι δράστες.
Βασικός κανόνας είναι να μην επιτρέπουν την είσοδο στο σπίτι σε άτομα που δεν γνωρίζουν, ενώ δεν θα πρέπει να αποκαλύπτουν σε τρίτους, ακόμη και αν πρόκειται για πρόσωπα του ευρύτερου περιβάλλοντός τους, πού φυλάσσουν χρήματα ή πολύτιμα αντικείμενα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν τα στελέχη της ΔΑΟΕ, σε εννέα στις δέκα περιπτώσεις τα αντικείμενα που αφαιρούνται από τις κατοικίες βρίσκονται στις ντουλάπες της κρεβατοκάμαρας. Για τον λόγο αυτό, η σύσταση ήταν να μη φυλάσσονται μεγάλα χρηματικά ποσά και πολύτιμα αντικείμενα στο σπίτι.
Το κλείδωμα της πόρτας και οι πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχόλησε τη συζήτηση ήταν η ασφάλεια των εισόδων. Οι αστυνομικοί υπογράμμισαν ότι μια ξεκλείδωτη πόρτα ισοδυναμεί με ανοιχτή πόρτα, καλώντας τους ηλικιωμένους να κλειδώνουν ακόμη και όταν πρόκειται να απουσιάσουν για λίγα μόλις λεπτά. Εφόσον είναι δυνατόν, συνέστησαν να παραμένει κλειδωμένη και η κεντρική είσοδος της πολυκατοικίας.
Αναφερόμενοι στις κλειδαριές, επισήμαναν ότι προτιμότερες είναι εκείνες των οποίων τα κλειδιά κατασκευάζονται αποκλειστικά από το εργοστάσιο και δεν μπορούν να αντιγραφούν εύκολα. Επιπλέον μέτρα, όπως κάμερες και φωτισμός ασφαλείας, μπορούν επίσης να ενισχύσουν την προστασία μιας κατοικίας, ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες κάθε νοικοκυριού.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον τρόπο με τον οποίο επιλέγουν οι διαρρήκτες τα σπίτια που θα προσεγγίσουν. Όπως εξήγησαν οι αστυνομικοί, συχνά αποφεύγουν τις κατοικίες του πρώτου ορόφου, καθώς έχουν περιορισμένο χρόνο αντίδρασης σε περίπτωση που αντιληφθούν ότι κάποιος πλησιάζει. Αντίθετα, σε υψηλότερους ορόφους ενδέχεται να καταφύγουν στην ταράτσα, να περιμένουν μέχρι να απομακρυνθεί ο κίνδυνος και στη συνέχεια να φύγουν.
Συνεχίζονται οι δράσεις ενημέρωσης στα ΚΑΠΗ Παλαιού Φαλήρου
Οι ενημερωτικές συναντήσεις εντάσσονται σε μια προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία δύο χρόνια στον Δήμο Παλαιού Φαλήρου, με στόχο την καλύτερη ενημέρωση και προστασία των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας.
Ο δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου, Γιάννης Φωστηρόπουλος, αναφερόμενος στη δράση, τόνισε ότι η ασφάλεια των πολιτών και ιδιαίτερα των ηλικιωμένων αποτελεί διαρκή προτεραιότητα για τη δημοτική Αρχή. Όπως σημείωσε, στόχος της ενημερωτικής ομιλίας ήταν να δοθούν πρακτικές συμβουλές για την αναγνώριση ύποπτων περιστατικών και την αποτελεσματικότερη προστασία των κατοίκων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο Δήμος θα συνεχίσει τις δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης, καθώς η γνώση αποτελεί σημαντικό μέσο προστασίας απέναντι σε τέτοιου είδους κινδύνους.
Η ανταπόκριση των ηλικιωμένων ήταν θετική, με αρκετούς να συμμετέχουν ενεργά, να μοιράζονται προσωπικές εμπειρίες και να θέτουν ερωτήματα στους αστυνομικούς. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Γιώργος Γεωργιάδης, η παρουσίαση ήταν κατατοπιστική και ιδιαίτερα χρήσιμη για ανθρώπους που δεν έχουν προηγούμενη εξοικείωση με τις νέες μορφές απάτης.
Αντίστοιχα, η Μαρία Παράσχη, η οποία έχει υπάρξει και η ίδια θύμα κλοπής, δήλωσε ότι η ενημέρωση ήταν ιδιαίτερα σημαντική, καθώς της έδωσε τη δυνατότητα να μάθει καινούργιες πρακτικές εξαπάτησης, ενώ ξεχωριστή εντύπωση της προκάλεσαν οι ηχητικές καταγραφές πραγματικών περιστατικών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι έχει υπάρξει και νομοθετική πρωτοβουλία για την αυστηρότερη αντιμετώπιση των τηλεφωνικών και ηλεκτρονικών απατών, με πρόβλεψη να μετατραπούν σε κακουργήματα ανεξάρτητα από το ύψος της οικονομικής ζημίας.
Η ενημέρωση στα ΚΑΠΗ του Παλαιού Φαλήρου ανέδειξε τη σημασία της πρόληψης, της επαγρύπνησης και της σωστής ενημέρωσης, ιδιαίτερα για τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, που συχνά αποτελούν στόχο επιτήδειων.
