Ολυμπιακό Κέντρο Beach Volley: Από ολυμπιακό στολίδι σε εικόνα εγκατάλειψης και καταστροφής
Το Ολυμπιακό Κέντρο Beach Volley, που δημιουργήθηκε για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 σε προνομιακή θέση δίπλα στη θάλασσα και εξυπηρετούσε την ευρύτερη περιοχή Καλλιθέας/Φαλήρου, οδηγήθηκε σταδιακά στην εγκατάλειψη. Σήμερα, στο πλαίσιο της ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου, επανέρχεται το ερώτημα για το μέλλον του.
Μια εικόνα που δύσκολα θυμίζει την εγκατάσταση που φιλοξένησε αγώνες των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 παρουσιάζει σήμερα το Ολυμπιακό Κέντρο Beach Volley στο Φάληρο. Εκεί όπου πριν από δύο δεκαετίες συγκεντρώνονταν αθλητές και θεατές από όλο τον κόσμο, σήμερα κυριαρχεί η εικόνα μιας εγκατάστασης που έχει χάσει την αρχική της λειτουργία και βρίσκεται σε κατάσταση εγκατάλειψης.
Η εγκατάλειψη, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στις αθλητικές εγκαταστάσεις. Επεκτείνεται και στον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο, όπου τα υπολείμματα της βλάστησης, τα σκουπίδια και τα συσσωρευμένα απορρίμματα συνθέτουν μια εικόνα υποβάθμισης σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημείο του παραλιακού μετώπου του Φαλήρου.
Το πρώην Ολυμπιακό Κέντρο αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα αθλητικών εγκαταστάσεων που κατασκευάστηκαν για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων, χωρίς να αποκτήσουν στη συνέχεια τη θέση που θα μπορούσαν να έχουν στην αθλητική και κοινωνική ζωή της πόλης.
Η ιστορία του Ολυμπιακού Κέντρου Beach Volley
Το γήπεδο δημιουργήθηκε στο Ολυμπιακό Συγκρότημα Φαλήρου, σε μια ιδιαίτερα προνομιακή τοποθεσία δίπλα στη θάλασσα, για να καλύψει τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων «Αθήνα 2004».
Η κατασκευή του αποτέλεσε σημαντική επένδυση, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία του ολυμπιακού φακέλου διεκδίκησης, το κόστος του έργου υπολογιζόταν σε περίπου 8,8 δισεκατομμύρια δραχμές.
Το στάδιο είχε χωρητικότητα 9.600 θεατών και άνοιξε επίσημα τις πύλες του στις 2 Αυγούστου 2004. Διέθετε προδιαγραφές διεθνούς επιπέδου, ενώ η χαλαζιακή άμμος των αγωνιστικών χώρων αποτελούσε ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του.
Για ένα άθλημα όπως το beach volley, που συνδυάζει τον αθλητισμό με το καλοκαιρινό περιβάλλον και έχει αποκτήσει σημαντική παρουσία στην Ελλάδα, η συγκεκριμένη εγκατάσταση θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο αναφοράς για πολλά χρόνια.
Από τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην εγκατάλειψη
Μετά την ολοκλήρωση των Ολυμπιακών Αγώνων, το Κέντρο δεν απέκτησε τη σταθερή αθλητική χρήση που θα δικαιολογούσε την κατασκευή του.
Επιχειρήθηκε να αποκτήσει νέα χρήση ως χώρος συναυλιών και εκδηλώσεων, ωστόσο το σχετικό σχέδιο δεν προχώρησε, καθώς η σύμβαση λύθηκε δικαστικά. Από αθλητικής πλευράς, φιλοξένησε ορισμένες διοργανώσεις beach handball, μεταξύ των οποίων το 6ο Κύπελλο Beach Handball και διεθνές τουρνουά εθνικών ομάδων ανδρών και γυναικών. Οι προσπάθειες αυτές, ωστόσο, δεν είχαν συνέχεια και η εγκατάσταση οδηγήθηκε ξανά στην αδράνεια.
Με την πάροδο των χρόνων, η έλλειψη συστηματικής συντήρησης και φύλαξης επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Οι φθορές στις υποδομές, οι βανδαλισμοί και οι λεηλασίες άφησαν έντονα τα σημάδια τους. Σπασμένα τζάμια και καθίσματα, κατεστραμμένα γραφεία, καλώδια που κρέμονταν από τις οροφές και εγκαταλελειμμένος εξοπλισμός συνέθεταν την εικόνα του χώρου.
Ακόμη και οι τουαλέτες είχαν απογυμνωθεί από βασικό εξοπλισμό, ενώ στους διαδρόμους είχαν μείνει δημόσια έγγραφα. Παράλληλα, η περίφραξη παρουσίαζε εκτεταμένες φθορές, με αποτέλεσμα να είναι δυνατή η πρόσβαση στο εσωτερικό του συγκροτήματος από διάφορα σημεία.
Τον Ιούλιο του 2024, πυρκαγιά εκδηλώθηκε στον χώρο, με σκουπίδια και καθίσματα να τυλίγονται στις φλόγες, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την κατάσταση της εγκατάστασης.
Από το 2016, η ευθύνη του Ολυμπιακού Κέντρου έχει περάσει στην Περιφέρεια Αττικής. Παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες για συντήρηση, επισκευή και αξιοποίηση, ο χώρος παρέμεινε για χρόνια εκτός ουσιαστικής λειτουργίας.
Η ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου και το ερώτημα για το μέλλον του χώρου
Η ευρύτερη ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου δημιουργεί πλέον νέα δεδομένα για την περιοχή. Το σχέδιο για το Αστικό Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» προβλέπει μια εκτεταμένη παρέμβαση, με χώρους πρασίνου, αθλητικές εγκαταστάσεις, κολυμβητήρια, χώρους εκδηλώσεων, παιδικές χαρές, ποδηλατοδρόμους και τεχνητούς υγροτόπους.
Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε περίπου 320 εκατομμύρια ευρώ με ΦΠΑ, ενώ προβλέπεται η δημιουργία πάρκου πρασίνου έκτασης περίπου 90 στρεμμάτων. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται, επίσης, ζώνη beach volley, καθώς και εκτεταμένες φυτεύσεις με περισσότερα από 4.000 δέντρα και πάνω από 210.000 φυτά.
Το χρονοδιάγραμμα που έχει παρουσιαστεί προβλέπει την έναρξη των εργασιών τον Ιανουάριο του 2027 και την ολοκλήρωσή τους το δεύτερο εξάμηνο του 2029.
Ωστόσο, παραμένει το ερώτημα για την τύχη της υφιστάμενης εγκατάστασης. Ποιο μέρος του παλιού Ολυμπιακού Κέντρου θα διατηρηθεί; Θα υπάρξει αξιοποίηση των υποδομών του ή θα δημιουργηθεί ένας νέος χώρος beach volley στο πλαίσιο του συνολικού σχεδιασμού;
Μια χαμένη ευκαιρία για την περιοχή
Η ιστορία του Ολυμπιακού Κέντρου Beach Volley δεν αφορά μόνο ένα γήπεδο που έπαψε να λειτουργεί. Αφορά μια σημαντική δημόσια αθλητική εγκατάσταση, η οποία δημιουργήθηκε με μεγάλες προσδοκίες και σημαντικούς οικονομικούς πόρους, αλλά δεν απέκτησε ποτέ τη συνέχεια που της αναλογούσε.
Για το Φάληρο, η εγκατάσταση αποτελούσε ένα ξεχωριστό σημείο του παραλιακού μετώπου, με δυνατότητες φιλοξενίας αθλητικών διοργανώσεων και εκδηλώσεων.
Η σημερινή εικόνα της εγκατάλειψης επαναφέρει τη συζήτηση για τη διαχείριση των ολυμπιακών ακινήτων και για το κατά πόσο οι δημόσιες υποδομές που δημιουργούνται με χρήματα των φορολογουμένων μπορούν να παραμένουν αναξιοποίητες.
Η νέα ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου αποτελεί μια ευκαιρία για την περιοχή. Το ζητούμενο είναι ο σχεδιασμός να μην περιοριστεί στη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων, αλλά να δώσει ουσιαστικές απαντήσεις και για την τύχη όσων υπάρχουν ήδη.
Γιατί ένα γήπεδο που κατασκευάστηκε για να φιλοξενήσει Ολυμπιακούς Αγώνες δεν θα έπρεπε να έχει καταλήξει σε αυτή την εικόνα.
