ΠΑΚΟΕ: Μεγάλη μικροβιακή επιβάρυνση στην εκβολή του ρέματος της Πικροδάφνης στο Παλαιό Φάληρο
Νέα στοιχεία για τη μικροβιολογική ποιότητα των υδάτων στην εκβολή του ρέματος της Πικροδάφνης στο Παλαιό Φάληρο δημοσιοποίησε το Πανελλήνιο Κέντρο Οικολογικών Ερευνών (ΠΑΚΟΕ) και ζητά παρέμβαση των αρμόδιων αρχών.
Ρεπορτάζ: Ορίζοντες
Η ευρωπαϊκή Οδηγία 2006/7/ΕΚ και η ελληνική νομοθεσία καθορίζουν το πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης. Το ΠΑΚΟΕ εξέτασε στις 5 Οκτωβρίου 2026 οκτώ δείγματα επιφανειακού θαλασσινού νερού. Η δειγματοληψία σχεδιάστηκε ώστε να καταγραφεί η μεταβολή του μικροβιακού φορτίου όσο τα σημεία μέτρησης πλησίαζαν στην εκβολή του ρέματος της Πικροδάφνης. Ως σημείο αναφοράς επιλέχθηκε η ακτή Μπάτη, που βρίσκεται σε μεγαλύτερη απόσταση από το ρέμα. Στη συνέχεια, η δειγματοληψία προχώρησε προς την παραλία Εδέμ και ολοκληρώθηκε κοντά και στο ίδιο το στόμιο εκβολής.
Τα αποτελέσματα εμφάνισαν σημαντική διακύμανση των μικροβιολογικών δεικτών ανάλογα με την απόσταση από την εκβολή:
Ακτή Μπάτη – σημεία 1 και 2: Η συγκέντρωση του E. coli καταγράφηκε στα 166 cfu/100ml και των εντεροκόκκων στα 12 cfu/100ml.
Μεταβατική ζώνη Εδέμ – σημεία 3 έως 5: Σταδιακή αύξηση των μικροβιολογικών δεικτών, με τις τιμές των εντεροκόκκων να ξεπερνούν τα 100 cfu/100ml.
Εκβολή Πικροδάφνης – σημεία 6 έως 8: Στο σημείο εκβολής του ρέματος στον Σαρωνικό καταγράφηκαν οι υψηλότερες τιμές, με το E. coli να φτάνει τα 780 cfu/100ml και τους εντερόκοκκους τα 240 cfu/100ml.
Οι τελευταίες τιμές υπερβαίνουν τα αριθμητικά όρια για την καλή ποιότητα των παράκτιων υδάτων. Η ισχυρή παρουσία Escherichia coli (E. coli) και εντερόκοκκων υποδηλώνει κοπρανώδη επιβάρυνση και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο έκθεσης σε παθογόνους μικροοργανισμούς και κινδύνους για την υγεία, όπως γαστρεντερικές λοιμώξεις, δερματικές μολύνσεις και ωτίτιδες. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται για τα παιδιά και τις ευπαθείς ομάδες.
Πέρα όμως από τις νέες μετρήσεις, η περιοχή περιλαμβάνεται στα σημεία της Αττικής που το υπουργείο Υγείας είχε απαγορεύσει την κολύμβηση κατά τη θερινή περίοδο του 2026. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση, η απαγόρευση αφορούσε το αριστερό τμήμα της ακτής Εδέμ, κοντά στο ομώνυμο εστιατόριο, καθώς και ζώνη 100 μέτρων εκατέρωθεν της εκβολής του ρέματος της Πικροδάφνης. Η απαγόρευση αυτή αποτελεί ξεχωριστό, επίσημο δεδομένο και δεν προκύπτει αποκλειστικά από τη νέα δειγματοληψία του ΠΑΚΟΕ.
Η χρόνια επιβάρυνση του ρέματος
Το ρέμα της Πικροδάφνης πηγάζει από τον Υμηττό και εκβάλλει στον Σαρωνικό, σχηματίζοντας μικρό δέλτα στην παραλία Εδέμ, στα όρια του Παλαιού Φαλήρου με τον Άλιμο. Κατά τη διαδρομή του διασχίζει πυκνοκατοικημένες περιοχές. Σύμφωνα με το ΠΑΚΟΕ, η απορροή από τον αστικό ιστό μπορεί να μεταφέρει προς τη θάλασσα λάσπη, λάδια, καύσιμα, απορρίμματα και άλλους ρύπους.
Η οργάνωση επισημαίνει ότι το πρόβλημα μπορεί να γίνεται εντονότερο μετά από ισχυρές βροχοπτώσεις, όταν αυξάνεται η απορροή και μεταφέρονται προς τις ακτές φερτά υλικά και νερά με επιβαρυμένο ρυπαντικό φορτίο.
Επίσης γίνεται αναφορά σε πιθανά προβλήματα του αποχετευτικού δικτύου, υπερχειλίσεις και παράνομες συνδέσεις αγωγών ακαθάρτων στην κοίτη του ρέματος. Οι συγκεκριμένες αιτίες, ωστόσο, χρειάζονται τεκμηρίωση από τις αρμόδιες υπηρεσίες ώστε να αποδοθεί με ακρίβεια η προέλευση της επιβάρυνσης που καταγράφεται στα δείγματα.
Το ΠΑΚΟΕ επαναφέρει το ζήτημα των επιχειρήσεων στον αιγιαλό
Το ΠΑΚΟΕ συνδέει τα ευρήματα με την παρουσία οργανωμένων παραλιών και παραθαλάσσιων επιχειρήσεων κοντά στην εκβολή. Στην έκθεσή του αναφέρεται σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις, υποστηρίζοντας ότι η λειτουργία εγκαταστάσεων και η τοποθέτηση ξαπλωστρών και τραπεζοκαθισμάτων κοντά στην περιοχή δημιουργούν ζήτημα προστασίας της δημόσιας υγείας.
Η οργάνωση ζητά από τις αρμόδιες αρχές να ελέγξουν τις άδειες χρήσης αιγιαλού και να προχωρήσουν στις προβλεπόμενες ενέργειες, εφόσον διαπιστωθούν παραβάσεις. Επικαλείται επίσης το καθεστώς οριοθέτησης του ρέματος, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 409 Δ/2022.
Το ιστορικό των καταγγελιών από το 2015
Η νέα έρευνα εντάσσεται σε μια σειρά παλαιότερων παρεμβάσεων του ΠΑΚΟΕ στην παραλιακή ζώνη του Παλαιού Φαλήρου. Η οργάνωση αναφέρει ότι από το 2015 είχε καταγγείλει την ύπαρξη αυθαίρετων εγκαταστάσεων στην παραλία και είχε θέσει ζήτημα λειτουργίας εστιατορίου-ταβέρνας με τραπεζοκαθίσματα και κατασκευές πάνω στην άμμο και στον αιγιαλό, μπροστά από το ξενοδοχείο «ΠΟΣΕΙΔΩΝ».
Σύμφωνα με το ιστορικό που παρουσιάζει το ΠΑΚΟΕ, με την υπόθεση ασχολήθηκαν στη συνέχεια δημόσιοι φορείς, μεταξύ των οποίων το Υγειονομικό της Περιφέρειας Αττικής, η Υπηρεσία Δόμησης, η Κτηματική Υπηρεσία Πειραιά, ο Συνήγορος του Πολίτη και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής. Η οργάνωση αναφέρει ότι είχαν καταγραφεί ζητήματα αδειοδότησης και πολεοδομικές παραβάσεις.
Το ΠΑΚΟΕ περιγράφει επίσης δικαστικές διαμάχες που ακολούθησαν τις καταγγελίες και τα δημοσιεύματά του.
Τέλος, αναφέρει ότι το 2017 κατέθεσε αναφορά προς τον πρόεδρο και την εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ζητώντας παρέμβαση για ζητήματα προστασίας της δημόσιας περιουσίας και νομιμότητας.
Το συμπέρασμα είναι ότι η εκβολή της Πικροδάφνης αποτελεί σημείο αυξημένης μικροβιολογικής επιβάρυνσης και ότι η διαρκής παρακολούθηση από τις αρμόδιες αρχές, η διερεύνηση των πηγών επιβάρυνσης και η εφαρμογή των ισχυουσών απαγορεύσεων είναι απαραίτητες για την προστασία της δημόσιας υγείας.
