Όταν σκάβει μια εταιρία τον δρόμο, ποιος έχει την ευθύνη για την αποκατάσταση του οδοστρώματος;

Ασφαλτοστρώνει ο Δήμος έναν δρόμο, έρχεται μια εταιρία την επόμενη μέρα και τον ξανασκάβει και «μπαλώνει» μόνο το σημείο που έσκαψε, με αποτέλεσμα όλοι οι δρόμοι να είναι γεμάτοι πρόχειρες αποκαταστάσεις του οδοστρώματος και προβλήματα στο οδικό δίκτυο.

Ένα ζήτημα που απασχολεί συχνά τους κατοίκους πολλών πόλεων είναι η κατάσταση των δρόμων μετά από έργα κοινής ωφέλειας, όπως η εγκατάσταση δικτύων οπτικών ινών, φυσικού αερίου ή ύδρευσης. Οι τομές στο οδόστρωμα συχνά καλύπτονται πρόχειρα, δημιουργώντας τα γνωστά «μπαλώματα», τα οποία με τον χρόνο προκαλούν λακκούβες, ανωμαλίες και προβλήματα οδικής ασφάλειας.

Το ερώτημα που τίθεται είναι απλό αλλά κρίσιμο:

Ποιος έχει τελικά την ευθύνη για την αποκατάσταση του οδοστρώματος όποτε μία εταιρία σκάβει τον δρόμο;

Τι προβλέπει η νομοθεσία

Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, οι δήμοι έχουν την ευθύνη για τη συντήρηση του οδικού δικτύου μέσα στα διοικητικά τους όρια. Ωστόσο, όταν εταιρείες κοινής ωφέλειας ή τηλεπικοινωνιών εκτελούν έργα, είναι υποχρεωμένες να αποκαθιστούν το σημείο του δρόμου στο οποίο πραγματοποιήθηκε η εκσκαφή.

Η νομοθεσία προβλέπει ότι η αποκατάσταση αφορά μόνο την τομή που δημιουργήθηκε, και όχι ολόκληρο το πλάτος του δρόμου. Αυτό συχνά έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται διαφορετικά επίπεδα ασφάλτου, με αποτέλεσμα οι δρόμοι να φθείρονται γρηγορότερα.

Πιο συγκεκριμένα, όταν μια εταιρεία (π.χ. ΔΕΔΔΗΕ, ΕΥΔΑΠ, πάροχοι οπτικών ινών) σκάβει τον δρόμο, η ευθύνη είναι «μοιρασμένη» ανάμεσα σε αυτόν που εκτελεί το έργο και τον φορέα που έχει την κυριότητα του δρόμου.

Ο φορέας στον οποίο ανήκει ο δρόμος (συνήθως ο Δήμος για τους αστικούς δρόμους ή η Περιφέρεια για τις λεωφόρους) έχει την ευθύνη της επίβλεψης. Πριν σκάψει η εταιρεία, καταθέτει στον Δήμο μια εγγυητική επιστολή (χρήματα). Στη συνέχεια, η εταιρεία που κάνει την τομή έχει την άμεση ευθύνη για την αποκατάσταση. Σύμφωνα με τον νόμο και τις άδειες που λαμβάνει:

• Πρέπει να επαναφέρει τον δρόμο στην πρότερη κατάσταση.

• Είναι υπεύθυνη για την ποιότητα των υλικών (π.χ. σωστή πίσσα) ώστε να μην «κάτσει» ο δρόμος μετά από μια εβδομάδα.

• Φέρει την αστική και ποινική ευθύνη για τυχόν ατυχήματα (π.χ. αν κάποιος πέσει σε λακκούβα που δεν έκλεισε σωστά) για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (συνήθως 1-2 χρόνια εγγύηση του έργου).

  
  

Συχνά βλέπουμε όμως τομές κλεισμένες πρόχειρα με τσιμέντο ή κρύα άσφαλτο. Αυτό γίνεται γιατί πρέπει να περάσει ένα διάστημα (μερικές ημέρες ή εβδομάδες) για να «καθίσει» το χώμα πριν μπει η τελική στρώση πίσσας. Πολλές φορές οι εταιρείες περιμένουν να τελειώσουν όλο το δίκτυο σε μια γειτονιά πριν φέρουν το συνεργείο για την τελική ασφαλτόστρωση. Ή αυτή είναι η δικαιολογία τους. Σε κάθε περίπτωση, αν η εταιρεία δεν κλείσει σωστά τη λακκούβα, ο Δήμος οφείλει να την πιέσει να το κάνει ή να κρατήσει την εγγυητική και να φτιάξει τον δρόμο μόνος του.

Αν η λακκούβα παραμένει επικίνδυνη στο δρόμο σου επικοινώνησε με τον Δήμο: Το τμήμα Τεχνικών Υπηρεσιών είναι υποχρεωμένο να γνωρίζει ποιος πήρε άδεια να σκάψει. Υπάρχει και η Εφαρμογή Novoville, την οποία χρησιμοποιούν πολλοί δήμοι για να δηλώνεις βλάβες στο οδόστρωμα απευθείας από το κινητό. Το Παλαιό Φάληρο όμως δεν είναι ένας από αυτούς τους Δήμους.

Η περίπτωση του Δήμου Αλίμου

Το ζήτημα αναδείχθηκε έντονα στον Άλιμο, όπου ο δήμος επιχείρησε να θεσπίσει έναν πιο αυστηρό κανονισμό για τις εργασίες τρίτων στο οδικό δίκτυο.

Μεταξύ άλλων, ο Δήμος θέλησε να επιβάλει στις εταιρίες:

• να ασφαλτοστρώνουν ολόκληρο το πλάτος του δρόμου και όχι μόνο την τομή,

• το βάθος εκσκαφής για τα έργα οπτικών ινών να είναι 50 εκατοστά αντί για 45,

• σε περίπτωση νέας βλάβης να απαιτείται νέα άδεια από τον δήμο για την εκσκαφή.

Η εταιρεία τηλεπικοινωνιών Cosmote προσέφυγε όμως κατά του κανονισμού, υποστηρίζοντας ότι ο Δήμος δεν έχει νομοθετική εξουσιοδότηση να επιβάλλει πρόσθετους κανόνες πέρα από αυτούς που προβλέπει η εθνική νομοθεσία. Η ειδική επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής έκανε δεκτό το επιχείρημα της εταιρείας, κρίνοντας ότι οι δήμοι δεν μπορούν να θεσπίζουν τέτοιους περιορισμούς χωρίς σχετική εξουσιοδότηση από το κράτος.

Από την πλευρά του, ο Δήμος Αλίμου υποστηρίζει ότι το θέμα αφορά ζήτημα τοπικού ενδιαφέροντος, καθώς οι Δήμοι είναι αυτοί που τελικά καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των κακοτεχνιών. Όπως έχει επισημάνει ο δήμαρχος Ανδρέας Κονδύλης, η πρόχειρη αποκατάσταση των τομών δημιουργεί την ανάγκη για νέα έργα οδοποιίας, τα οποία επιβαρύνουν οικονομικά τους δήμους. Για τον λόγο αυτό, ο δήμος έχει κινηθεί νομικά, ενώ παράλληλα έχει ξεκινήσει να καταγράφει ζημιές στο οδικό δίκτυο και να καταλογίζει το κόστος αποκατάστασης στις εταιρείες που πραγματοποίησαν τις εργασίες.

Ένα πρόβλημα που αφορά ολόκληρη την Ελλάδα

Σε ολόκληρη τη χώρα, οι συνεχείς παρεμβάσεις για δίκτυα τηλεπικοινωνιών, ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου ή ύδρευσης οδηγούν σε επαναλαμβανόμενες τομές στο οδόστρωμα, οι οποίες συχνά αποκαθίστανται πρόχειρα.

Η αντιπαράθεση μεταξύ δήμων και εταιρειών φέρνει στην επιφάνεια ένα ευρύτερο θεσμικό κενό: ποιος έχει τελικά την ευθύνη για την ποιότητα της αποκατάστασης των δρόμων μετά από έργα κοινής ωφέλειας.

Μέχρι να υπάρξει ένα σαφές και αυστηρότερο πλαίσιο που θα εξασφαλίζει σωστές ασφαλτοστρώσεις και ουσιαστικό έλεγχο των εργασιών, οι δικαστικές διαμάχες αναμένεται να συνεχιστούν — ενώ οι πολίτες εξακολουθούν να κινούνται καθημερινά σε δρόμους γεμάτους πρόχειρα «μπαλώματα».